Vrouwen in de Overgang

Alles over de Overgang & Menopauze

Vrouwen in de Overgang

Uiterlijke verandering in de overgang

De overgang wordt gekenmerkt door de verminderde werking van de eierstokken waardoor er dus ook afname is van de hormonen die door de eierstokken worden geproduceerd. In het begin van de overgang is er nog sprake van groei van een ei-blaasje maar de eisprong blijft zo af en toe uit. In deze fase is het niveau van het vrouwelijke hormoon oestrogeen normaal en soms zelfs verhoogd. Door het uitblijven van de eisprong echter, daalt de aanmaak van het hormoon progesteron. Later is er incidenteel groei van het ei-blaasje en blijft de eisprong steeds vaker uit. Dan is de oestrogeenspiegel laag tot normaal en het progesteron laag.

Na de menopauze blijft zowel de groei van het ei-blaasje als de eisprong uit en blijft zowel de oestrogeenspiegel als ook de progesteronspiegel laag. Elke vrouw maakt ook mannelijke hormonen (androgenen) aan. Deze hoeveelheid is na de overgang verhoudingsgewijs iets hoger.

De lichamelijke veranderingen zijn gerelateerd aan de leeftijd met de bijbehorende veranderingen in de hormoonhuishouding.

Gewichtstoename:

Verandering figuur vrouw in overgangIn de overgang verandert het energiegebruik; een overschot aan calorieën wordt sneller omgezet in vet. Het gewicht van vrouwen tussen 45 en 55 jaar kan met 5-10 kg toenemen. Het vet wordt vooral opgeslagen in de billen, de bovenbenen en in de kuiten (peervormige postuur).

Als het hormoon oestrogeen daalt, neemt de kans op overgewicht toe door de toename van de eetlust en minder behoefte aan lichamelijke beweging. Zo verliest de vrouw spiermassa en verbrandt ze minder calorieën. Na de menopauze overheerst het mannelijke hormoon hetgeen zorgt voor een ander eetpatroon en een meer mannelijke vorm van vetopbouw en –verdeling: het vet zet zich meer af op de buik dan rond de heupen. Het postuur verandert meer van peer- naar appelvorm, de billen worden vaak wat platter en de taille is verdwenen. Er zijn aanwijzingen dat het gewicht laat in de overgang weer afneemt.

Borsten

Borstweefsel staat ook onder invloed van de oestrogeen- en progesteronspiegels. Het overheersen van oestrogeen in het begin van de overgang zorgt ervoor dat de borstomvang en grootte beduidend meer worden. De daling van hormoon progesteron zorgt ervoor dat ze gevoeliger worden. Sommige vrouwen zijn genoodzaakt om een BH aan te trekken bij het slapen omdat de borsten gezwollen en gespannen aanvoelen. Het aanraken is niet prettig en zelfs pijnlijk. Door de daling van de oestrogeenspiegel na de menopauze, vermindert ook het borstklierweefsel. Dit proces duurt jaren. De borsten worden minder gespannen en platter, hierdoor gaan ze meer hangen.

Huid, beharing en nagels

Jonge vrouw en moederDe elasticiteit van huid staat onder invloed van het hormoon oestrogeen. Door oestrogeen-dominantie in het begin van de overgang neemt het gewicht iets toe, de eerste 2-3 kg is niet direct zichtbaar maar voldoende om rimpels op natuurlijke wijze glad te strijken. Door de daling van oestrogeen na de menopauze neemt het bindweefsel (collageen en elastine) af. Dit zijn stoffen die verantwoordelijk zijn voor de elasticiteit en stevigheid van de huid. Het vermogen van de huid om vocht vast te houden neemt eveneens af. Hierdoor wordt de huid droger, verslapt en er ontstaan zelfs diepe rimpels die vaak te zien zijn op het gelaat rond de mond. Het gezicht kan er op sommige plekken een beetje ingevallen uitzien doordat er minder vet wordt opgeslagen.

De daling van oestrogeen (soms tot 80%) zorgt ook voor de verminderde vitaliteit van de haarwortels. Haren kunnen plotseling of geleidelijk dunner worden zowel op het hoofd als of andere plaatsen van het lichaam (oksel en schaamstreek). Door het relatief hogere mannelijke hormoon androgeen komen er donkere haren op de kin of zacht donsje haar op de kaaklijn. De wenkbrauwen kunnen er wat borsteliger uit zien maar dat gebeurt niet bij iedereen. Door de overgang kan het haar dus dunner worden en er ontstaat overbeharing elders op het lichaam, die we vaak minder prettig vinden. Nagels breken of scheuren opeens.

Mond en gebit

De verandering van de hormoon oestrogeen en progesteron heeft ook invloed op de bloedtoevoer naar het tandvlees: het kan rood worden, opgezwollen raken, snel bloeden en later terug trekken. De huid rondom de mond wordt droger, dunner en er komen meer diepe rimpels. Dit maakt dat de lippen er minder vol uit zien.