Vrouwen in de Overgang

Alles over de Overgang & Menopauze

Vrouwen in de Overgang

Alternatief voor hormonale medicijnen

Deze medicijnen bevatten geen hormonen, maar helpen (deels) wel om de negatieve effecten van het wegvallen van de hormonen te verminderen.

Raloxifeen

Raloxifeen is een stof wat zowel eigenschappen van oestrogeen als ook anti-oestrogene werkzaamheid. De werking van dit medicijn verschilt per weefsel of orgaan. Het wordt gegeven aan postmenopauzale vrouwen ter voorkoming van (preventie) of behandeling van botontkalking te weten osteoporose. Raloxifene voorkomt breuken van de ruggenwervels bij postmenopauzale vrouwen met osteoporose. Het effect op een gebroken heup is niet aangetoond.

Het vermindert opvliegers niet en kan daarom beter worden voorgeschreven aan vrouwen zonder opvliegers en nachtzweten. Vaginale klachten ten gevolge van atrofie verbeteren niet.

Geen hormonen, maar wat dan wel?

Alternatieven voor hormonale behandelingen

Hormonale therapie werkt het beste tegen overgangsklachten zoals opvliegers, slapeloosheid, vaginale droogheid en stemmingswisselingen. Voor wie geen hormoonbehandeling kan of wil, zijn er enkele (natuurlijke) alternatieven.

Er is veel onderzoek gedaan naar natuurlijke producten en alternatieven. Van de meesten is de bewijskracht en het effect zeer laag. Sommigen lijken een geringe verbetering te geven op opvliegers en daarmee kwaliteit van leven, maar niet op nachtelijke transpiratie.

LeefstijlOudere vrouw doet yoga

Aerobics en Yoga: dit kan een beter kwaliteit van leven geven. Er is geen bewijs dat fysieke activiteit alleen helpt tegen opvliegers.

Minder cafeïne en alcohol: kan een verbetering geven van opvliegers en nachtzweten.

Kruiden

Plantaardige geneesmiddelen worden veelgebruikt, maar let op: natuurlijk betekent niet automatisch veilig. Sommige middelen zijn riskant vanwege bijwerkingen, ongeschikt voor vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker, of gevaarlijk in combinatie met andere, al dan niet plantaardige middelen.

Tovermiddelen zijn plantaardige geneesmiddelen sowieso niet, hoe fraai de reclame van de fabrikant ook mag klinken. Er is in onderzoek nooit enig effect of werkzaamheid aangetoond.

Kruiden die niet werken (of waarvan de werking niet is bewezen) zijn: monnikspeper, ginkgo, hop, salie, valeriaan, teunisbloem, ginseng, dong quai (Chinese engelwortel) en kava kava (gevaarlijk en verboden in de EU, soms toch te koop).

Zilverkaars zou soms een gering effect kunnen hebben maar de bewijskracht is bijzonder laag Ook zijn er bijwerkingen, zoals buikklachten en huiduitslag. Het kan giftig zijn voor de lever, dus vrouwen die leveraandoeningen hebben (gehad) wordt het ontraden. Het kan ook een verhoogde kans geven op opnieuw borstkanker of andere oestrogeen gevoelige kwaadaardige aandoeningen. Vrouwen met borstkanker in de voorgeschiedenis wordt het gebruik van zilverkaars ontraden.

Sint-janskruid lijkt effectief bij het bestrijden van depressies, maar het kan problemen veroorzaken met veel voorkomende medicijnen, met name medicijnen die gebruikt worden voor de behandeling van borstkanker. Het advies van de RCOG: overleg eerst met huisarts of apotheker als u ook andere geneesmiddelen gebruikt, al dan niet op recept.

Rode klaver is een zg Fyto-oestrogeen en kan effectief zijn bij lichte klachten van opvliegers en nachtelijke transpiratie.

Cognitieve Gedrags Therapie (CBT) heeft een aangetoond effect voor het verminderen van opvliegers en nachtelijke transpiratie.

Acupunctuur: traditionele acupunctuur kan een gunstig effect hebben op vermindering opvliegers en nachtelijke transpiratie.

Gabapentine: grijpt direct aan op het thermoregulatie centrum via de hypothalamus en werkt goed tegen opvliegers en transpiratie. Geadviseerd wordt om ivm bijwerkingen (slaperigheid, duizeligheid) geleidelijk aan op te hogen tot een minimale dosis van 900 mg. Lagere doseringen hebben geen effect. Altijd in overleg met een arts.

Ganglion stellatum blokkade: kan mogelijk een milde verlichting van klachten geven maar er is nog te weinig onderzoek naar gedaan.

Fyto-oestrogenen en supplementen

Supplementen op plantaardige basis hebben het effect van zwakke oestrogenen. Er wordt wel gedacht dat deze supplementen werken, maar onderzoek hiernaar is onvoldoende duidelijk om dat met zekerheid te zeggen.

Een goede bron van fyto-oestrogenen is soja, en vrouwen krijgen vaak het advies hier meer van te eten, bijvoorbeeld in de vorm van sojamelk. Hetzelfde geldt voor andere voedingsmiddelen die rijk zijn aan fyto-oestrogenen, zoals erwten, bonen en kikkererwten. Als je niet gewend bent soja te eten kunnen darmklachten optreden.

Het RCOG stelt echter dat onderzoek hiernaar geen consistente resultaten heeft opgeleverd. Meer onderzoek is nodig. Van alle sojaproducten lijken isoflavonen het meest te helpen. Dit moet volgens het RCOG echter alleen worden gebruikt door vrouwen die niet meer ongesteld worden. Bij langdurig gebruik kan het slijmvlies in de baarmoeder worden aangetast en een verhoogde kans geven op baarmoederkanker. Bloedingen na de menopauze moeten aan een arts worden gemeld.

VoetreflexologieMagneten in een armband, ketting of zelfs in de onderbroek: het wordt gedaan, maar bewijs dat het werkt is er niet.

Voetreflexologie is veilig, maar er is geen bewijs dat het werkt. Probeer het gerust.

Het effect van aromatherapie bij overgangsklachten is ook onbewezen, maar ook hiervoor geldt: gevaarlijk is het niet, en als je je er goed door voelt: waarom niet?

Rondom progesteroncrèmes is een hele industrie ontstaan. Het zou helpen tegen overgangsklachten en goed zijn voor de botten. Uit onderzoek is echter gebleken dat er in twee jaar tijd geen verbetering optrad van de botdichtheid. Ook zijn er geen studies waaruit zonder twijfel blijkt dat de crèmes helpen tegen overgangsklachten.

Geneesmiddelen op recept

Dergelijke middelen kunnen helpen, maar zoals voor veel medicijnen van toepassing is, geldt ook hier dat de voordelen moeten worden afgewogen tegen mogelijke bijwerkingen, die voor iedereen anders kunnen zijn. Antidepressiva zoals venlafaxine kunnen effectief zijn, maar leiden vaak tot misselijkheid en andere bijwerkingen omdat het slecht in hogere doseringen effectief is. Sommige antidepressiva zoals Paroxetine en Fluoxetine kunnen een interactie hebben met Tamoxifen. Antidepressiva horen niet voorgeschreven te worden om overgangsklachten te behandelen als vrouwen veilig hormoonbehandelingen kunnen ondergaan.

Hormonen en het placebo-effect

Wat voor de één werkt, haalt bij de ander niets uit. Dit geldt voor alle medicijnen. Bij overgangsklachten geldt bovendien dat ze heel variabel kunnen zijn. Een kleine stijging in je oestrogeenniveau kan de klachten al doen verminderen. Het ligt soms voor de hand om te denken dat een plantaardig middel dat je bent gaan gebruiken goed werkt, terwijl er in feite alleen maar sprake is van normale hormoonschommelingen.

Belangrijk is dus vooral om niets te gebruiken dat slecht voor je kan zijn, en bij twijfel altijd een arts te raadplegen.

Bron: www.prima.co.uk/diet-and-health/a35018/hrt-alternatives-ease-menopause-symptoms/