De overgang en seksualiteit

Een leuk seksleven in de overgang is gelukkig zeker mogelijk! Ook in en na de overgang blijft je lijf in staat van seksuele opwinding raken en kan je je opgewonden voelen, mits je (zoals bij iedereen) adequaat wordt gestimuleerd en de omstandigheden gunstig zijn. Wel is de overgang een fase in je leven waarin er meestal veel verandert. En al die veranderingen hebben invloed op seksualiteit. Sommige veranderingen zijn het gevolg van hormonale veranderingen. Andere veranderingen komen door je levensfase. Deze veranderingen zijn helaas lang niet altijd positief en kunnen vrouwen een (hele) grote lijdensdruk ervaren. Alle erkenning hiervoor.

Remmende factoren

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Lichamelijke klachten zoals moeheid, slaapproblemen, pijn, ongemakken, haaruitval, extra haargroei, gewrichtsklachten, opvliegers, nachtelijk zweten, hartkloppingen, incontinentie, heftige menstruatie, vaginale atrofie, urogenitale atrofie, afscheiding, bloedverlies, jeuk, aankomen in gewicht en figuurveranderingen
  • Psychische klachten zoals: stress, korter lontje, depressie, angst, paniek, rouw, onzekerheid, wantrouwen, stemmingswisselingen, negatief lichaams-/zelfbeeld, te weinig aan jezelf denken
  • Zijn erectieprobleem, minder aantrekkelijke partner, relatieproblemen, saaie seks, verschil in seksueel verlangen, communicatieproblemen, geen partner
  • De zorg voor (klein)kinderen, mantelzorg, stress van een samengesteld gezin, negatieve (seks)ervaringen, gebrek aan rust en privacy
  • Werkstress of juist geen werk
VidO_Silhouette_Vrouw_01_Zwart

Stimulerende factoren

Máár gelukkig is het vaak ook een fase waarin er positieve veranderingen zijn.

Denk bijvoorbeeld aan:

 

  • Meer tijd en aandacht voor jezelf, elkaar, leefomstandigheden en seks
  • Meer privacy, minder zorgen
  • Betere balans tussen liefde en lust
  • Meer variatie, meer seks toys, minder gericht op geslachtsgemeenschap
  • Je eigen lichaam beter kennen en waarderen
  • Meer communicatievaardigheden, beter durven zeggen wat je wel en niet wil, meer lef en minder lief, meer kracht en meer ervaring, assertiever
  • Misschien een nieuwe partner/nieuwe ervaringen
  • Als postmenopauzale vrouw: geen menstruatie meer, geen angst voor zwangerschap

Kansen

Kortom, de overgang kan een hele moeilijke fase in je leven zijn. En het biedt ook volop kansen om te kunnen groeien naar een leuk seksleven, passend is in deze levensfase. Sommige vrouwen zeggen dat hun seksleven in de loop der jaren zelfs steeds leuker is geworden. Andere vrouwen worstelen om de balans te vinden en zijn zoekende hoe ze in deze fase de seks leuk kunnen houden. Seks zien als een breed begrip waarin seks veel meer is dan coitus kan helpen. En vergeet ook de soloseks niet. Het belangrijkste is om mooie herinneringen te maken.

VidO_Silhouette_Vrouw_04_Wit

Vaginale atrofie

In meer/mindere mate krijgt iedere postmenopauzale vrouw te maken met vaginale atrofie. In de overgang wordt de huid van de schaamlippen/vagina/baarmoeder dunner, minder elastisch, stugger en kwetsbaarder. Het onderhuidse vetweefsel van schaamlippen (vulvalippen) verdwijnt met gevolg slapheid. En er is minder vaginale afscheiding met als gevolg vermindering natuurlijke weerstand en een droog gevoel. Pijnlijke penetratie is soms het eerste teken, soms pijn tot de dag erna nog. Vaginale atrofie hoeft gelukkig niet bij iedere vrouw pijn te geven bij penetratie, míts je als vrouw pas penetratieseks hebt als je voldoende ontspannen en opgewonden bent. Dat merk je doordat je erg nat wordt en je vagina makkelijk toegankelijk is. Als je niet erg nat wordt ga dan niet over tot penetratieseks. Het nat worden is namelijk een signaal dat er onder je huid van alles is veranderd (je clitoris is dan opgezwollen, je vagina 2 tot 3 keer zo lang en aan het uiteinde breder, je blaas en baarmoeder gaan anders liggen). Glijmiddel als oplossing voor het niet vochtig worden is dus geen goede optie! Vrouwen met vaginale atrofie blijven namelijk het vermogen tot lubricatie (vochtig worden) houden. 

Wat helpt:

  • Levenslang pijnverbod, eventueel een penetratie-pauze
  • Meer tijd nemen voor het seksueel spel en goede stimulatie
  • Heb pas coïtus als je opgewonden bent (dat merk je doordat je heel nat bent) en ontspannen bent (dat merk je doordat je vagina makkelijk toegankelijk is), als je het zelf echt wilt en als het plezierig is
  • Regelmatig plezierige seks helpt om je vagina en vulva goed doorbloed te houden. 
  • Door je bekkenbodemspieren te trainen en te masseren, verbeter je ook de bloedtoevoer van de vagina. 
  • Gezonde leefstijl, denk daarbij aan balans, voeding, beweging, zingeving, slaap, ontspanning en je sociale leven
  • Heb je problemen met vaginale droogheid tijdens seks zonder penetratie (dus niet als oplossing voor droogheid tijdens penetratieseks!) probeer dan glijmiddel op siliconenbasis of een biologische vitamine E olie.
  • Een moisturizer kan zorgen voor een constante vochtigheid, herstelt de elasticiteit van de vagina en zorgt voor een goede zuurgraad, op basis van hyaluronzuur. Het bevat geen hormonen.
  • Blijf je last houden ga naar gespecialiseerd arts en ga in gesprek over lokale hormoonproducten.

Afrondend

Praten over seksualiteit kan een groot verschil maken. Communicatie met je sekspartner is zelfs essentieel. Maar praat bijvoorbeeld ook eens met vrouwen die in dezelfde levensfase zitten of met vrouwen voor wie de overgang al langer geleden is. En je kan je huisarts om advies vragen of hulp zoeken bij een erkend seksuoloog NVVS eventueel gecombineerd met een medisch-seksuologisch-educatief onderzoek kan zeer nuttig zijn. Daarnaast is het belangrijk om kennis te hebben over seksualiteit, in het bijzonder over de vagina, vulva en clitoris. Ook kunnen meer tijd, aandacht en sterkere seksuele prikkels dan voorheen helpen. En tenslotte: erkenning, empathie, flexibiliteit, dankbaarheid, variatie, mildheid, hoop, aandacht, humor, relativering én een gezonde leefstijl kunnen je helpen om in deze waardevolle levensfase een heel leuk seksleven te hebben!

De redactie van de site Vrouwen in de Overgang bestaat uit gynaecologen, verpleegkundig overgangsconsulenten van de VVOC en een seksuoloog die allen actief lid zijn van de Dutch Menopause Society; de werkgroep van de NVOG (Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie) die zich specifiek met de overgang bezig houdt.

VidO_Silhouette_Vrouw_02_Zwart

© 2014 - 2022 Vrouwen in de Overgang