Vrouwen in de Overgang

Alles over de Overgang & Menopauze

Vrouwen in de Overgang

Overige medicijnen, middelen en tips

Er zijn een aantal andere middelen die naast hormonen worden gegeven tegen overgangsklachten:

Medicijnen zonder hormonen
Dit zijn geneesmiddelen die voor andere klachten gebruikt worden, maar als bij-effect ook overgangsklachten bestrijden. Het zijn tabletten tegen een verhoogde bloeddruk (Clonidine) of tegen epilepsie dan wel neuropatische pijn, ook wel zenuwpijn genoemd (Gabapentine) en tabletten tegen depressiviteit (bepaalde antidepressiva zoals fluoxetine, paroxetine of venlafaxine (ook wel Prozac, Seroxat of Efexor genoemd). Deze medicijnen helpen bij ongeveer 25% tot 75% van de vrouwen tegen overgangsklachten. Deze medicijnen worden vaak voorgeschreven aan aan vrouwen met borstkanker en overgangsklachten omdat bij hen het gebruik van hormonen wordt ontraden.

Plantaardige middelen
In deze middelen zitten zwakwerkende plantaardige oestrogene hormonen (bijvoorbeeld uit soja en lijnzaad); de resultaten zijn vaak minimaal en niet bewezen.

Clonidine

Clonidine is een middel dat geregistreerd staat voor behandeling hoge bloeddruk. Er zijn aanwijzingen dat clonidine in een dosering van 2× daags 2-3 tabletten van 0,025 mg ook vasomotore klachten (opvliegers en nachtzweten) vermindert. Werkzaamheid is ook aangetoond bij opvliegers die veroorzaakt worden door Tamoxifengebruik bij vrouwen met borstkanker. Bijwerkingen kunnen slaperigheid zijn en een droge mond. Bij het staken van de behandeling moet het medicijn langzaam worden afgebouwd ter voorkoming van bloeddrukstijging. Het effect is klein en in geval van een normale bloeddruk kan het veel bijwerkingen geven. Wordt eigenlijk niet meer voorgeschreven, is ook uit de huisartsenrichtlijn gehaald.

Selectieve serotonine re-uptake inhibitors (SSRI’s)

SSRI’s worden gebruikt voor de behandeling van depressie, angst- en paniekstoornis. Ook wordt het soms gebruikt voor de behandeling van het premenstruele syndroom. De medicatie is niet geregistreerd voor de behandeling van opvliegers of nachtzweten, toch blijkt het hier soms ook tegen te helpen omdat stress overgangsklachten kan doen verergeren.

Van enkele antidepressiva uit de SSRI-groep (fluoxetine, paroxetine, venlafaxine) is wel aangetoond dat zij klachten van opvliegers en nachtzweten verminderen bij vrouwen met borstkanker (in de voorgeschiedenis) en door opvliegers die door Tamoxifen worden veroorzaakt.

Fluoxetine en Paroxetine hebben een interactie met Tamoxifen en kan de werking doen verminderen. Vaak is een hoge dosering nodig. Langzaam afbouwen van de medicatie wordt geadviseerd als de behandeling niet meer gewenst is.

Plantaardige middelen

Er zijn vele middelen zonder recept verkrijgbaar met plantaardige componenten die een zwak oestrogene werking hebben. Isoflavonen zijn hiervan de belangrijkste. Isoflavonen zijn plantaardige stoffen die tot de polyfenolen behoren. Isoflavonen komen voor in peulvruchten (vooral in soja), lijnzaad en enkele andere groenten en granen. Ook rode klaver is een belangrijke bron van isoflavonen. Deze isoflavonen maken fyto-oestrogenen aan: genisteïne en daidzeïne. Het woord ‘fyto-oestrogenen’ is een samenstelling van het Griekse phytos (=plant) en oestrogenen. Het zijn dan ook stoffen die sterk lijken op het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen. De werking van isoflavonen is echter veel minder krachtig dan van het lichaamseigen hormoon oestrogeen (de effectiviteit is zo’n 1000 keer lager).

Van slechts enkele middelen is aangetoond dat zij opvliegers iets kunnen verminderen, maar op basis van de huidige gegevens kan het (grotendeels) om een placebo-effect gaan. Omdat doseringen variëren en niet gestandaardiseerd zijn is onderzoek lastig.Ten aanzien van zeer langdurig gebruik ontbreken gegevens over de werkzaamheid en veiligheid.

7 tips van de menopauze-verpleegkundige

Niet alle van de onderstaande tips en adviezen zijn wetenschappelijk bewezen maar er zijn vrouwen die er baat bij hebben. Mogelijk kunnen deze tips en adviezen ook bij u voor vermindering van klachten helpen.

1. Slik een multivitamine met selenium.

Het gebruik van voedingssupplementen met een hoge dosering selenium heeft vaak een ongelooflijk stemmingsverhogend effect. De hoeveelheid selenium die nodig is om resultaat te bereiken, kan per persoon verschillen.

2. Doe net als mannen: één ding tegelijkertijd.

Accepteer dat u geen tien dingen meer tegelijkertijd kunt doen op de automatische piloot. Die tijd is echt voorbij wanneer uw oestrogeen daalt. Het is niet haalbaar meer. Probeert u dat toch te doen, dan maakt dat u alleen maar zielsongelukkig, opgejaagd en nerveus. Ga daarom eens goed na welke verplichtingen u kunt laten vallen. Wanneer u bijvoorbeeld voor uw ouders moet zorgen, kijk dan hoe u die zorg kunt delen met anderen. En doe niet meer dan één ding tegelijkertijd. U hoeft zich daarover niet schuldig te voelen, want u laat echt geen steek vallen. Mannen doen dat immers ook zo!

3. Geniet van seks.

In de overgang daalt het hormoon oxytocine. Behalve dat dit hormoon ertoe bijdraagt dat u de behoefte heeft om voor anderen te zorgen, geeft het ook rust en ontspanning. Er is een manier om ook in de overgang een enorme boost van oxytocine te krijgen: een goed orgasme. Daarna voelt u zich een tijd lang vrolijk, sterk en daadkrachtig.

4. Ga sporten.

Flink bewegen stimuleert de productie van endorfinen, en deze gelukshormonen gaan depressieve gevoelens tegen. Ga daarom bijvoorbeeld lopen of fietsen. Dit is ook erg goed voor de botten.

5. Eet voedingsmiddelen met tryptofaan.

Wanneer de oestrogeenspiegel daalt, zakt vaak ook de serotoninespiegel. Serotonine is het geluks- en slaaphormoon. Zit u te laag in uw serotonine, dan kunt u zich ongewoon hopeloos voelen en slecht slapen. Met behulp van tryptofaan maken je zenuwcellen serotonine aan. Zorg daarom dat u voeding binnenkrijgt die het aminozuur tryptofaan bevat. Eet ’s avonds en wanneer u gespannen bent, voedsel dat rijk is aan tryptofaan. Wanneer je een goede serotoninespiegel hebt, voel je je emotioneel in balans en heb je meer kans op een goede nachtrust.

Er zit veel tryptofaan in pompoenpitten, linzen, bananen, dadels, cottage cheese (hüttenkäse), biogarde, kwark, eieren, granen, zilvervliesrijst, sesamzaad, zonnebloempitten en noten. Let op: Tryptofaan wordt pas goed opgenomen in de hersenen als er iets van zoetigheid bij gegeten wordt. Het is dus van belang, dat u er iets zoets bij eet. Voorbeelden: warme melk met honing, rijstwafel met Hüttenkäse en honing, shake van yoghurt met halve banaan en honing.

6. Zorg dat uw bloedsuikerspiegel in evenwicht blijft.

Wanneer u te laag in uw bloedsuiker zit, wordt u verdrietig of juist agressief. Je hersenen hebben namelijk glucose nodig als brandstof. Als ze die niet krijgen gaan ze op een laag niveau functioneren. Sla daarom bijvoorbeeld nooit uw ontbijt over. Als u iets moet doen om stemmingswisselingen te krijgen, is dat het wel. Dan bent u echt niet te genieten! Eet ook goed verdeeld over de dag. Heeft u aan het einde van de dag last van een lage bloedsuikerspiegel, ga dan bijvoorbeeld niet eerst als een gek het avondeten koken, maar eet eerst een boterham. En staat u altijd chagrijnig of met een vervelend gevoel op, neem dan een lichte maaltijd voor u gaat slapen. Dan krijgt u ’s nachts geen dip in uw suikerspiegel. U slaapt lekker door en wordt opgewekt wakker.

7. Zoek hulp.

Wanhoop niet wanneer bovenstaande tips u niet (voldoende) helpen. Er zijn nog veel andere oplossingen mogelijk, bijvoorbeeld op het gebied van voeding en voedingssupplementen. Dat is echter maatwerk. De één heeft bijvoorbeeld baat bij fyto-oestrogenen en de ander niet. Ga daarom liever geen dingen zelf uitproberen. Zoek professionele hulp. Dit kan via een menopauzeverpleegkundige, aangesloten bij de VVOC (Vereniging van Verpleegkundige OvergangsConsulenten)of laat u via de huisarts verwijzen naar een MenopauzePoli in een ziekenhuis.